Cuối năm 2020, dải đất Miền Trung gian khổ phải gồng mình gánh chịu những mất mát, đau thương hết sức nặng nề do mưa bão gây ra. Ở miền xuôi thì nước ngập trắng xóa, nhấn chìm các xóm làng, nhân dân sống cảnh lầm thang. Còn vùng núi thì sạt lở, lũ quét khiến cho nhiều bản làng bị xóa sổ, nhiều mạng người vùi chôn trong bùn đất. Những cái tên như Rào Trăng (Thừa Thiên Huế), Đoàn kinh tế quốc phòng 337 (Quảng Trị) cho đến Ông Đề, Tắc Pát, Ông Sinh (Nam Trà My) có lẽ là minh chứng rõ nét nhất về nổi đau mà bão lũ gây ra. Với mảnh đất Trà Leng huyện Nam Trà My tỉnh Quảng Nam nổi tiếng bởi dòng sông Leng đã đi vào lịch sử qua hai thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, nơi đây là con đường huyết mạch để vận chuyển đạn dược và lương thực từ phía tây Quảng Nam về Khu V (Nước Oa và nước Là), Trà Leng còn được biến đến về “Cao sơn Ngọc Quế” và Trà Leng cũng được biết đến sau ngày 28/10/2020. Cơn bão số 9 có tên là Molave đã gây ra nổi ám ảnh kinh hoàng cho người dân, học sinh và giáo viên nơi đây. Nhưng với ý chí quyết tâm vượt qua gian khó, những nữ giáo viên ở Trà Leng đã gác lại nổi kinh hoàng để bắt tay vào dọn dẹp bùn đất, ươm mầm con chữ cho trẻ em Mơ-noong.

          Khoảng 10 giờ sáng ngày 28/10/2020, bão số 9 có tên quốc tế là Molave càn quét qua  xã Trà Leng với cường độ gió và lượng mưa lớn chưa từng thấy. Nhiều vị già làng người M'Nông khẳng định rằng sống gần hết cuộc đời nhưng đây là trận bão khủng khiếp nhất mà họ đã chứng kiến. Nhớ lại cảnh tượng khi bão Molave tấn công vào Trà Leng đến hôm nay vẫn còn thấy rùng mình. Mưa trút xuống tối tăm mù mịt. Những trận gió rít liên hoàng khiến những đồi keo, đồi quế ngả răm rắp. Nước trên nguồn sông Leng cuồn cuộn đổ về. Đúng vào lúc 15 giờ ngày 28 tháng 10 năm 2020 thì bão Molave đã làm cho quả núi cách đó chừng 3 km nứt toạc mang theo hàng trăm nghìn khối đất đá quét qua ngôi làng yên bình này. Trong chốc lát mọi sự sống đã bị chôn vùi vào đống bùn đất. Cả môt ngôi làng bình yên nhộn nhịp trong tích tắc bổng trở thành bình địa. Toàn bộ nhà cửa kiên cố bị bùn đất thổi bay. Cảnh tang thương giăng kín đại ngàn. Con mất mẹ, vợ mất chồng. Thậm chí có đến 3 đứa trẻ chưa được làm lễ thôi nôi nhưng đã rời trần gian mãi mãi. Càng xót thương hơn là trong tổng số 24 người bị vùi lấp cho đến hôm nay vẫn còn 13 người chưa được tìm thấy. Tiếp đó lũ trên sông Xoan lại đổ về cuốn trôi toàn bộ nhà cửa làng Tắc Pát cách làng ông Đề chừng 1 giờ đi bộ. Sau sự cố sạt lở, cả đại ngàn Trà Leng chìm trong nước mắt, đau thương xen lẫn nỗi khiếp sợ của người M'Nông. Gắn bó với núi rừng từ hàng đời nay nhưng chưa bao giờ họ phải chứng kiến sự tàn phá của mẹ thiên nhiên đến mức khủng khiếp như thế.

 Trường PTDT bán trú Tiểu học Trà Leng cũng không ngoại lệ. Bão Molave  đã cướp đi sinh mạng 2 học trò yêu quý. Toàn bộ cơ sở vật chất ở tầng 1 của nhà trường đều đã bị nhấn chìm trong nước lũ cao hơn 2 mét. Các đồ dùng, nhà ăn, nhà bếp của học sinh bán trú, các trang thiết bị phục vụ cho hoạt động dạy học bị thiệt hại toàn bộ. Trong lúc lũ đổ về dâng quá nhanh, các thầy cô giáo chỉ kịp đưa học sinh lên tầng 2 khu học tập để tránh trú tạm. Sân trường trở thành một biển nước mênh mông, đục ngầu. Trên tầng 2 khu học tập những cô giáo trở thành người mẹ hiền an ủi, vỗ về các em học sinh đang khiếp đảm chứng kiến sự tàn phá kinh hoàng của thiên nhiên. Các cô giáo trường Tiểu học Trà Leng phải vớt vác tạm những thùng mì tôm chưa bị cuốn trôi để lót dạ cho các em học sinh và gác cho các em qua đêm tạm tại phòng học.

Cảnh tượng nước lũ ngập sâu hơn 2m tại sân Trường Tiểu học Trà Leng do bão Molave gây ra ngày 28/10/2020.

Sáng hôm sau (29/10/2020) khi lũ rút, mưa tạnh, bão Molave để lại cho trường Tiểu học Trà Leng một chiến trường hết sức hỗn độn. Sân trường ngổn ngang bùn đất, củi rác. Các phòng học, phòng ở, nhà ăn học sinh bùn non vẫn còn đang vặn vẹo trên vách.

Chiến trường hỗn độn do bão Molave để lại khuôn viên trường Tiểu học Trà Leng

Trong lúc này, các giáo viên nam phải lội bộ ra làng ông Đề để tham gia đào bới tìm kiếm người bị chôn vùi. Còn lại các nữ giáo viên chân yếu tay mềm phải vật lộn với tàn dư bão Molave để sớm ổn định nơi ăn, nơi ở và nơi học cho học sinh.

          Gác qua nổi khiếp sợ, lo lắng, bằng tấm lòng đầy tình thương của cô giáo vùng cao, mỗi người đều âm thầm gác lại hoang mang để lao vào dọn dẹp trường lớp. Từ những công việc hết sức nặng nề như đẩy xe rùa, khuân vác gỗ mục, gỡ mái tôn bị sập, xúc bùn đất ... cho đến việc cọ rửa lại phòng ốc, giườn chiếu cho học sinh đều được các cô giáo nhà trường làm một cách trôi chảy. Trà Leng những ngày sau bão trời vẫn mưa nặng hạt, mỗi cô giáo lại phải dầm mình trong mưa để sớm ổn định lại trường lớp, ươm mầm con chữ. Những ngày này, đội ngũ nữ giáo viên trường tiểu học Trà Leng gánh vác chuyện dọn dẹp nhà bếp, cọ rửa các phòng ở, phòng học, khu vệ sinh, xúc đất khơi thông cống rảnh, hứng từng xô nước để lau từng bộ bàn ghế. Những ngày sau bão Malove là thời gian các cô giáo tiểu học Trà Leng gánh phần thiệt thòi nhất khi phải gác lại nổi lo lắng cho con trẻ, mẹ già nơi quê nhà để tập trung dọn dẹp trường lớp. Như cô giáo Nguyễn Thị Kim Ký ở nhà vẫn còn mẹ già hơn 80 tuổi và một đứa con thơ nhưng cũng không thể về thăm và lo cho gia đình dù biết rằng nơi quê nhà vẫn bị tàn phá nặng nề. Cô Bùi Thị Tuyết Oanh, cô Ngô Thị Như Cảnh, cô Nguyễn Thị Mến cũng không ngoại lệ, có con nhỏ nhưng phải xa cha mẹ, phải sống với ông bà dưới miền xuôi để các cô, các mẹ ngày ngày phải lao động, phải chuẩn bị cơ sở tốt nhất để tiếp tục sự nghiệp trồng người ở Trà Leng. Hay thậm chí có những cô giáo còn rất trẻ vừa mới rời khỏi giảng đường sư phạm mang con chữ đến Trà Leng chưa nguôi ngoa những ngỡ ngàng nhưng vẫn phải xông xáo, lăn lộn vào công cuộc tái thiết trường học sau thiên tai. Bởi lẻ trong suy nghĩ của những cô giáo tiểu học Trà Leng, người giáo viên nữ vùng cao đâu chỉ có gieo chữ mà họ còn là người mẹ hiền, sớm hôm lo từng bữa ăn, giấc ngủ cho đám trẻ M'Nông. Đó cũng là động lực để các cô gắng sức chung tay dọn dẹp hậu quả mưa lũ nên khuôn viên sư phạm nhà trường đã sớm lấy lại vóc dáng mô phạm và rôm rã tiếng giảng bài nơi đại ngàn Trà Leng. "Với tôi, ký ức về cơn bão Molave thật sự khó mà phai mờ được. Dân làng thì lầm thang, chết chóc. Học sinh thì hoang mang khóc lóc. Chỗ ở, chỗ dạy bị nhấn chìm trong dòng lũ. Đường sá bị cô lập. Thông tin liên lạc bị mất sóng. Hầu như tất cả chúng tôi đều đứng nồi không yên, lòng như lửa đốt bởi nghe tin dưới quê nhà bão  tàn phá rất nặng nề. Không biết mẹ già, con thơ có được bình an hay không. Rất may là hai ngày sau đã có sóng di động, tất cả đều thở phào nhẹ nhõm khi người thân vô sự. Và chúng tôi lại tập trung lao vào công việc dọn dẹp trường lớp, chăm lo cho học sinh an tâm bám trường. Khi cả đại ngàn Trà Leng chìm trong hoang mang, lo sợ thì chính những cô giáo như chúng tôi là chỗ dựa vững chắc nhất cho các em học sinh vượt qua nghịch cảnh" –“ cô giáo Hồ Thị Thiên Nga chia sẻ”.

Nữ giáo viên trường tiểu học Trà Leng lăn lộn dọn dẹp bùn đất.

Có thể thấy, trong gian khó tình người luôn gắn bó. Ở đây, với các cô giáo trường Tiểu học Trà Leng, chính là tình thương, tình mẹ dành cho học trò thân yêu. Những người phụ nữ ngày ngày đã quen với tà áo dài duyên dáng, với bụi phấn trên bục giảng nhưng khi thiên tai lũ lụt xảy đến, đã gói gém niềm riêng, vượt qua sợ hãi để trở thành những chiến sĩ thầm lặng trong mưa gió, không quản ngày đêm chung tay dọn dẹp trường lớp khang trang, sạch sẽ do bão Molave gây ra. Đó là những tấm gương sáng phụ nữ luôn kiên cường, bất khuất để học sinh vùng cao dựa dẫm, là những tấm khiêng thép sẵn sàng chống chọi với mọi bão giông.

                                                   Tác giả

                                                     Bùi Quang Ngọc

                                         Đơn vị: Trường PTDT bán trú Tiểu học Trà Leng

                                      Xã Trà Leng, huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam